Dikkatli Vitez
Araç bakımında uzman rehberiniz
Menü
Diğer yazılar
Hakkında
Otomotiv bakımında yeni başlayanlar için kapsamlı, anlaşılır rehberler ve pratik ipuçları sunuyoruz. Her konuyu basit dilce açıklayarak araç sahiplerine güven katıyoruz.

Buji Değiştirme: Zamanlama ve Işlemler

dikkatlivites.club

İlk arabamda motorun rölantide titremesi beni haftalarca uğraştırmıştı. Sanayide bir usta kaputu açtı, buji kablolarını tek tek çekti, birini gösterip "bu ateşlemiyor" dedi. O gün dört buji değiştirdik ve araç bambaşka bir motora kavuşmuş gibi çalıştı. O günden beri buji kontrolünü bakım listemin en üstünde tutuyorum; çünkü hem ucuz hem de etkisi anında hissedilen işlerden biri.

Buji Ne İş Yapar?

Benzinli motorlarda silindir içine giren hava-yakıt karışımını ateşleyen kıvılcımı buji üretir. Bobinden gelen yüksek voltaj, bujinin merkez elektrodu ile tırnağı arasındaki boşluktan atlar ve karışımı patlatır. Yani buji, motorun "çakmağı"dır. Tırnak boşluğu genişlediğinde ya da elektrot aşındığında kıvılcım zayıflar; motor daha çok yakıt harcar, güç düşer, egzozdan çıkan gaz kirlenir.

Dizel araçlarda buji yerine ısıtma bujisi (kızdırma bujisi) vardır ve görevi farklıdır: soğuk havada yanma odasını ısıtır. Bu yazıda esas olarak benzinli motorların ateşleme bujilerinden konuşuyorum.

Buji Değişimi Ne Zaman Yapılır?

En sağlıklı cevap aracın kullanım kılavuzunda yazar. Yine de pratikte şu aralıklar yol gösterir:

Buji tipiTipik ömür
Bakır/nikel20.000 – 30.000 km
Platin50.000 – 70.000 km
İridyum90.000 – 100.000 km ve üzeri

Kilometreden bağımsız olarak şu belirtileri gördüğümde bujileri söküp bakıyorum:

Bu belirtiler tek başına bujiyi işaret etmez; hava filtresi tıkalıysa ya da yakıt filtresi ömrünü tamamladıysa benzer şikâyetler oluşur. Bu yüzden ben önce filtreleri kontrol edip sonra bujiye geçiyorum.

Doğru Bujiyi Seçmek

Burada üç şeye dikkat ediyorum:

  1. Üretici kodu: Kılavuzda ya da eski bujinin gövdesinde yazan kodu esas alıyorum. Muadil kullanacaksam katalogdan eşleştiriyorum.
  2. Isı değeri: Bujinin ısıyı ne hızda attığını belirler. "Daha soğuk buji daha iyidir" diye bir şey yok; motorun istediği değer ne ise o.
  3. Tırnak boşluğu: Çoğu buji fabrika ayarlı gelir ama ölçmekten zarar gelmez. Boşluk ölçer (gap tool) 20-30 liralık bir alet ve işi bitiriyor.

Bir de altın kural: bujiler set halinde değişir. Dördün biri bozulduysa diğer üçü de yolun sonuna yaklaşmıştır.

Adım Adım Buji Değişimi

  1. Motoru soğutun. Sıcak alüminyum silindir kapağından buji sökmek diş sıyırma riskini artırır. En az iki üç saat beklemeyi tercih ediyorum.
  2. Aküyü ayırın. Negatif kutup başını sökmek hem elektrik çarpmasını hem yanlışlıkla marş basılmasını engelliyor.
  3. Bobin/kablo bağlantısını çıkarın. Kablolu sistemde kabloyu ucundan tutup çevirerek çekin, gövdesinden çekmeyin. Bobinliyse klipsi açıp civatayı sökün. Silindirleri karıştırmamak için ben kabloları bantla numaralandırıyorum.
  4. Buji yuvasını temizleyin. Yuvada toplanan toz, buji sökülünce silindirin içine dökülür. Basınçlı hava veya küçük bir fırça yeterli.
  5. Bujiyi sökün. Lastikli buji anahtarı ve uzatma kullanın. Sıkışan bujide zorlamayın; çeyrek tur sıkıp gevşetme hareketiyle yavaşça çıkarın.
  6. Eski bujiyi okuyun. Elektrot ucu açık kahve-bisküvi renginde ise yanma sağlıklı. Siyah kuru is fazla yakıtı, yağlı ıslaklık yağ kaçağını, beyaz-cam gibi yüzey aşırı ısınmayı gösterir. Bu bilgi bana motor hakkında çok şey anlatıyor.
  7. Yeni bujinin boşluğunu kontrol edin. Kılavuz değeriyle karşılaştırın. Gerekirse tırnağı çok nazikçe düzeltin, merkez elektroda bastırmayın.
  8. Elle takın. Bujiyi anahtarla değil, önce parmakla dişine oturtun. Rahat dönmüyorsa açı yanlıştır; çıkarıp yeniden başlayın. Bu adım, kapak dişini kurtarmanın tek yolu.
  9. Tork anahtarıyla sıkın. Çoğu buji için 20-30 Nm aralığındadır ama üretici değeri esastır. Tork anahtarı yoksa: buji contası oturduktan sonra yaklaşık çeyrek tur daha sıkın, fazlası değil.
  10. Bağlantıları geri takın, aküyü bağlayın. Aracı çalıştırın, rölantiyi bir iki dakika dinleyin. Sonra kısa bir test sürüşü yapın. Titreme ve tekleme gitmiş olmalı.

Sık Yapılan Hatalar